مقاله صنایع دستی

مقاله ها و دسته ها

  • بخارا دوزیبخارا دوزی

    « بخارا دوزی » از دوخت های ظریف و پرکاری است که هنرمند با دقت و ظرافت بسیار زیادی آن را تهیه می کند. بخارا از شهر های معروف ماورا النهر است و در لغت به معنای دانش بسیار است ؛ چون در این شهر علمای بسیاری زندگی می کردند ، نام بخارا را بر این شهر نهادند. در زمان حافظ این شهر ، شهرت بسیار زیادی پیدا کرده بود چنانچه وی در شعر معروف خود چنین آورده است که : اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را              به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را...

  • آینه دوزیآینه دوزی

    دوختن آینه های کوچک مدور و پولک با فواصل یکسان یا متفاوت ، بر روی لباس های محلی و آویز های دیواری با نخ های ابریشمی رنگین را « آینه دوزی » می گویند. این هنر گاه همرا ه با رودوزی های دیگر مورد استفاده قرار می گیرد ؛ مانند آجیده دوزی ، ابریشم دوزی  ، قیطان دوزی. در این هنر ، علاوه بر آینه های ریز و مدور ، از پولک های صافی که همانند آینه می درخشند. در گذشته دور آینه ها را با دندان موشی به پارچه متصل می کردند. اما امروزه آینه های مورد مصرف به صورت آماده بوده و دارای...

  • آجیده دوزیآجیده دوزی ، پنبه دوزی ، لایه دوزی

    «آجیده دوزی» از رودوزی های با سابقه ایرانی است که در آن لایه ای از پنبه بین دو لایه پارچه قرار می گیرد و سپس با دوخت ، روی پارچه ، نقوش و طرح های ظریف و برجسته ایجاد می کنند. به این هنر « پنبه دوزی » یا « لایه دوزی » نیز می گویند. تاریخچه سابقه این هنر را به هخامنشیان و اشکانیان نسبت داده اند.در قسمت زیرین تسمه های تیر دان های عصر هخامنشی ، یک لایه پارچه پنبه دوزی شده قرار داده می شد تا سنگینی وزن آن ، شانه سرباز را اذیت نکند. پیتر دلاواله در...

  • برک بافیبرک بافی ، برکان بافی

    برک نوعی پارچه دستباف ضخیم است که با استفاده از پشم شتر یا کرک بز در نقوش ساده یا چهارخانه بافته می شود. معمولا خودرنگ است و در رنگ های قهوه ای ، سیاه ، سفید ، شیری و شکری یا خاکستری تهیه می شود. به برک در عربی بَرکّان گفته می شود. در قدیم، درویشان از برک قبا و کلاه می دوختند و بعدها با بهبود کیفیت آن ، پادشاهان و فرمانروایان نیز قبا و جبه از جنس برک به تن می کردند. تیمور لنگ در سرگذشتی که به قلم خود نوشته است درباره بشرویه خراسان و پارچه برک می نویسد: «چند روز بعد نزدیک شهر...

  • بادله دوزیبادله دوزی

    بادله دوزی یا «تلی بافی» عبارت است از بهم پیوستن چند نوع زری با یکدیگر به صورتی که زری بزرگ در وسط و زری های کوچکتر در اطراف قرار می گیرند. در این صنعت دستی، چند نوع زری دوزی را به هم می دوزند و از این راه پارچه ای به دست می آید که «بادوله» نامیده می شود. این هنر در پاره ای از نقاط استان هرمزگان «قلی بافی» نیز نامیده می شود. از بادله که به شکل نوارهایی با پهنای ۱۵ سانتی متر تولید میشود، برای دوختن لبه شلوار زنانه نو عروسان جنوبی به کار می رود و گاهی در مراسم...

  • اجاق قراقی بافیاجاق قراقی بافی

    در استان اردبیل، عشایر دشت مغان نوعی پارچه دستبافت تمام پشمی می بافند که به لهجه محلی اجاق قراقی نامیده می شود. دستبافته ای پشمی که برای حفاظت از فرش اصلی اتاق یا زیراندازهای دیگر در مقابل شراره های آتش هیزم اجاق (قُرُقِ اجاق) استفاده می شود. وجه تسمیه نامگذاری بدین علت بوده که در جلوی اجاق و زیر منقل از آن استفاده می نمایند و نوعی حفاظ برای در امان بودن فرش یا زیراندازهای دیگر از شراره های آتش می باشد. به اصطلاح محلی نوعی قراق برای اجاق می باشد. نقوش اجاق قراقی هندسی و ذهنی می باشد و از لحاظ...

  • برقعبرقع ، برکه بلوچی ، نقاب سنتی

    برقع (Borqe) ، نوعی نقاب سنتی با رنگ ها و طرح های مختلف است که معمولا از بالای ابرو تا زیر بینی زنان را می پوشاند. برقع از پارچه ای دستباف به نام شیله یا چلوار (و یا از جنس چرم ظریف) تهیه می شود و به اندازه پهنای صورت است. برقع یکی از هنرهای سنتی و صنایع دستی قدیمی و اصیل زنان جنوب ایران است که وسیله ای برای تزئین پوشش ظاهری و رعایت حجاب اسلامی از سالیان گذشته تاکنون مورد استفاده قرار گرفته و با توجه به استقبال و سفارش بالای آن منبع درآمدی مناسبی برای بسیاری از خانواده ها است. برقع در ایران تا دوره...

  • باشلقکلاه باشلق

    باشلق کلاه بارانی خیلی بزرگ می باشد که به نام ترکی باشلیق (Bashlyk) نیز معروف است. باشلق را به شنل می دوختند و گاهی بلندی بعضی از آنها به پایین چشم نیز می رسیده است. این نوع کلاه در آذربایجان و قفقاز و در میان ترکمنان و تاتارها ، در سرمای سخت زمستان و در مسافرت ها بکار برده می شود. باشلق از نمد یا کتان تهیه می شود و برای پوشانیدن گردن ، گونه ها ، چانه و دهان کاربرد داشته است و قسمت بالای آن گاهی صاف و گاهی به شکل کیسه مخروطی، گاه نیز به علت گشادی چین پیدا می کرده است. پیشینه استفاده از باشلق در...

  • احرامی بافیاحرامی بافی

    احرامی بافی (سجاده بافی) هنر احرامی بافی برگرفته از جاجیم بافی می باشد و جنبه های تزیینی و کاربردی دارد. پارچه احرامی با تار پنبه ای و پود پشمی و یا تار و پود پنبه ای به صورت دستی بافته می شود که ماسوره اساس کار آن و ماکو با الیاف نخی در این نوع بافته به کار می رود. احرامی بافی و این پارچه خاص تولیدی که تقریباً در بین مردمان روستا و عشایر کاربرد دارد، جزء صنایع دستی آنها محسوب و طرح هایی به سادگی دل مردمان خونگرم جنوب و کویر ایران دارد. پارچه احرامی دورنگ است که معمولا سیاه و سفید بوده ،...

  • ابریشم بافیابریشم بافی ، پارچه ابریشمی

    تاریخچه ابریشم به عنوان ظریف ترین ، محکم ترین ، پردوام ترین و درخشان ترین نخ جهان از سابقه ای به قدمت تمدن بشری برخوردار است و اصلی ترین مورد مصرف آن بافت پارچه های ابریشمی می باشد. بررسی تاریخ و سیر تحول جامه ملل نشان می دهد که فاخرترین لباس ها همواره از پارچه های ابریشمی دوخته شده است.   بنا به شواهد تاریخی ، کشف کرم ابریشم و پرورش آن برای نخستین بار در چین باستان و حدود 2500 سال قبل از میلاد اتفاق می افتد. چینی ها پس از کشف ابریشم و استفاده از آن در تهیه انواع پارچه ها و...