صنایع چوبی

بشر از ابتدای زندگی خویش بر روی این کره خاکی « چوب » را شناخته و از آن به اشکال مختلف بهره برده است. حدود ده هزار سال پیش با نیزه های چوبی به شکار می رفته و با شناور کردن تنه درختان از رودخانه عبور می کرده است. ( از حدود پنج هزار سال قبل ، استفاده از قایق و سورتمه چوبی در اروپای شمالی رایج بوده است.) با توجه به نوشته های مورخان و کاوش های باستان شناسان می توان چنین استنباط کرد که در عصر حجر در ایران از چوب استفاده می کردند. بنابر نوشته « گیرشمن » مردم بومی ایران که قبل از مهاجرت آریایی ها در ایران می... ادامه

بشر از ابتدای زندگی خویش بر روی این کره خاکی « چوب » را شناخته و از آن به اشکال مختلف بهره برده است. حدود ده هزار سال پیش با نیزه های چوبی به شکار می رفته و با شناور کردن تنه درختان از رودخانه عبور می کرده است. ( از حدود پنج هزار سال قبل ، استفاده از قایق و سورتمه چوبی در اروپای شمالی رایج بوده است.)

با توجه به نوشته های مورخان و کاوش های باستان شناسان می توان چنین استنباط کرد که در عصر حجر در ایران از چوب استفاده می کردند. بنابر نوشته « گیرشمن » مردم بومی ایران که قبل از مهاجرت آریایی ها در ایران می زیستند ، در حدود 4200 سال ق.م در ساخت خانه های خود از چوب استفاده می کردند. نقش یک لوحه که از شوش یه دست آمده و مربوط به 3000 ق.م است ؛ حکایت از این امر دارد که استفاده از چوب برای ساخت وسایلی نظیر نردبان در آن دوره رایج بوده است. همچنین از بررسی قطعه چوبی که از یکی از مقابر اطراف شهرستان فسا بدست آمده و متعلق به 5000 ق.م است میتوان به این نتیجه رسید که در آن زمان ایرانیان برای ساخت ابزارهای مختلف از چوب استفاده می کردند.

« گزنفون » در مورد سلاح جنگی ایرانیان در زمان هخامنشی به نیزه هایی که از چوب سنجد ساخته شده بود اشاره می کند. همچنین در امور کشاورزی ، کشتی سازی و خانه سازی نیز از چوب استفاده می کردند. بعضی پوشش های تخت جمشید نیز چوبی بود (چوب جگ) که بر اثر آتش سوزی از بین رفت. ساسانیان نیز به خوبی از چوب در مصارف جنگی خویش بهره گرفتند. اما از نیمه دوم قرن چهارم هجری به بعد ساخت منبرها و درهای نفیس چوبی و کتیبه های کنده کاری شده در بناهای مقدس مذهبی ، به ویژه مساجد آغاز می شود.

منبت کاری دوره سلجوقی ، در دوره های ایلخانی و تیموری نیز ادامه پیدا می کند که البته در این دوران نقوش ترکیبی ایرانی با چینی تلفیق گشته است.در خصوص هنرهای چوبی دوره صفویه ، بیشتر از درهای مساجد ایران و ترکستان غربی و آنچه در موزه های گلستان و برلین وجود دارد می توان اطلاعاتی به دست آورد.

در دوره افشار ، زند و قاجار ، هنر های مرتبط با چوب در ایران رو به افول نهاد و آنچه که طی قرون 17 و 18 میلادی ساخته شده اغلب دارای تزئینات نقاشی  شده به وسیله رنگ روغن می باشد.

رحل قرآن ، از جنس چوب ، حکاکی و نقاشی شده ، مربوط به 761 ه.ق (1360 میلادی) ، محل نگهداری : موزه متروپولیتن

رحل قرآن ، از جنس چوب ، حکاکی و نقاشی شده ، مربوط به 761 ه.ق (1360 میلادی) ، محل نگهداری : موزه متروپولیتن

هنر های مرتبط  با چوب شامل خراطی ، منبت کاری ، معرق کاری ، خاتم کاری ، نازک کاری و ... بعد از تاسیس هنرستان صنایع قدیمه در سال 1309 ه.ش در تهران مورد توجه قرار گرفت و از آن روز به بعد هنرها و صنایع ظریف چوبی در ایران از رونقی نسبی برخوردار است. از مراکز تولید این آثار اصفهان ، سنندج ، ارومیه ، رشت ، گلپایگان ، آباده ، اراک ، کاشان و یزد می باشد.


تحقیق و گردآوری:

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منابع

  • شناخت صنایع دستی ایران / حسین یاوری / انتشارات مهکامه / سال 1392 / چاپ پنجم 
  • تجلی نور در هنرهای سنتی ایران / حسین یاوری / انتشارات سوره مهر / سال 1384 / چاپ اول

 

نظر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده...

avatarنظر خود را ارسال کنید

لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
ایران آنتیک وبسایت تخصصی فروش صنایع دستی ، آنتیک ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و غیره ... می باشد. و هیچگونه فعالیتی در تولید صنایع دستی ندارد. تلاش ما در ایران آنتیک تهیه مستقیم صنایع دستی مرغوب و دارای اصالت ایرانی از تولیدکنندگان و معرفی و فروش آنها در وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژیک در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیون یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ، مدال یادبود ، اسکناس ، تمبر و غیره که از نظر تنوع بی نظیر خواهند شد. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش کرده ایم با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی ، اشیاء قدیمی ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و... می باشد.