شیپور

شیپور از جمله سازهای بادی می باشد. ساز بادی به سازی گفته می‌شود که صدا از طریق دمیده شدن هوا در آن ایجاد گردد. لازم به ذکر است که سازهای بادی به دو دسته کلی تقسیم می‌ شوند : سازهای بادی برنجی و سازهای بادی چوبی. شیپوری از جنس مس و برنج ، نیوزیلند شیپور ، ساده ‌ترین ساز بادی برنجی است. در این ساز ، نوازنده صرفا با تغییر دادن حالت لب‌ها و دهان خود می تواند نت ها را عوض کند. شیپورها اغلب نقش خبر رسانی یا تهییج را بر عهده داشته اند. در گذشته توسط سواره نظام و تفنگداران دریایی مورد استفاده قرار می گرفت ،... ادامه

شیپور از جمله سازهای بادی می باشد. ساز بادی به سازی گفته می‌شود که صدا از طریق دمیده شدن هوا در آن ایجاد گردد. لازم به ذکر است که سازهای بادی به دو دسته کلی تقسیم می‌ شوند : 

سازهای بادی برنجی و سازهای بادی چوبی. 

شیپوری از جنس مس و برنج ، نیوزیلند

شیپوری از جنس مس و برنج ، نیوزیلند

شیپور ، ساده ‌ترین ساز بادی برنجی است. در این ساز ، نوازنده صرفا با تغییر دادن حالت لب‌ها و دهان خود می تواند نت ها را عوض کند.

شیپورها اغلب نقش خبر رسانی یا تهییج را بر عهده داشته اند. در گذشته توسط سواره نظام و تفنگداران دریایی مورد استفاده قرار می گرفت ، امروزه نیز در موسیقی نظامی و همچنین در گروه های اجرا کننده موسیقی مذهبی و تعزیه از انواع آن استفاده می شود. این ساز دارای همخانواده های بسیاری می باشد از جمله کورنت که نوع کلید دار شیپور است ، ترومپت ، ترومبون ، توبا و ... .

ساز ترومبون ، آلمان ،1781 میلادی ، محل نگهداری : موزه هنرهای زیبای بوستون

ساز ترومبون ، آلمان ،1781 میلادی ، محل نگهداری : موزه هنرهای زیبای بوستون

سازهای این خانواده اگر چه از نظر شکل و اندازه و کارکرد با هم اختلاف دارند اما دارای ویژگی هایی مشترک می باشند ؛ این ویژگی ها عبارتند از :

  • شکل دهانه آن ها که پیاله ای یا شبه پیاله ای است.
  • جنس بدنه فلزی
  • بیشتر آن ها دارای دهانه شیپوری در انتهای لوله صوتی هستند
  • طول لوله صوتی نسبتا طویل 
  • نوع کاربرد که بیشتر خبر رسانی و رزمی بوده است
  • قطر این ساز از سَر به انتهای آن به تدریج افزایش و به دهانه شیپوری ختم می شود. به دلیل طویل بودن لوله ی صوتی ، برای کم کردن حجم ساز، لوله آن را یک یا چند بار خم می کنند. این کار باعث می شود یک شیپور با طول تقریبی دو متر، به طول حدود سی سانتی متر تغییر وضعیت دهد.

به همین سبب این ساز در اشکال گوناگونی چون بدون خَم (مستقیم)، با یک خَم و با دو یا چند خَم ساخته می شود.

شیپور هایی با چند خم

شیپور هایی با چند خم

در دوران باستان ، « شیپور » از مفرغ یا برنج ساخته می شد و از مهم ترین آلات موسیقی ارتش ایران در جنگ ها بوده است. مورخ رومی « آمین مارسلن » در توصیف جنگ سختی که در اطراف آمید اتفاق افتاد چنین می نویسد که واحد های پیاده ایرانی ، شهر را با نوای شیپور محاصره کردند. همچنین مورخ ارمنی در کتاب خود را رابطه با جنگ های ایران و ارمنستان چنین نوشته است که به سربازان ایرانی فرمان داده شد که حمله خود را با صدای شیپور ها آغاز کنند. در شاهنامه نیز به طور مکرر در توصیف جنگ ها از شیپور نام برده است.

در نقوش ظروف نقره ای که از زمان ساسانیان به جای مانده ، تصویر مردانی بالای دیوارهای دژی مشاهده می شود که در برابر دهان آن ها شیپوری قرار دارد و گمان می رود که به این طریق فرمان آغاز حمله را به سربازان نگهبان دژ اعلام می کردند. از متون تاریخی به جای مانده چنین استنباط می شود که مرکز و کانون موسیقی ، در مجالس بزرگان و به ویژه دربار بوده است.

شیپور آلپی

در سال 1555 میلادی « کنراد گسنر / Conrad Gessner » طبیعی دان زوریخی ، برای اولین بار شیپور آلپی را در کوهستان پیلاتوس نزدیک لوسرن دیده است و در توصیف آن چنین نوشته است : « از دو قطعه چوب اندک میان تهی ساخته شده بود که روی آن را ورقه ضخیمی از ترکه های درخت بید پوشانده بود.»

شیپورهای ساخته شده در قرن 19 میلادی دارای یک دهنی برش خورده هستند ، اما امروزه یک لبک مخصوص تراشیده از چوب شمشاد به نوازنده ها امکان می دهد تا ارتعاشات لب خود را به هوای محبوس در لوله مخروطی انتقال دهد. این ساز بدون کلید و پیستون دریچه نمیتواند تمام نت های یک گام را تولید کند ، در نتیجه تنها نت هایی که می توان از شیپور آلپی به وجود آورد صداهای طبیعی است. این کمبود نت ها در بین فواصل بزرگ دلیل مشابهت نواهای شیپور آلپی به یکدیگر می باشد.

شیپور آلپی

شیپور آلپی


گردآوری و تهیه :

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منابع

  • موسیقی یکی از مظاهر تمدن درخشان ایران در زمان ساسانیان / خان بابا بیانی / مجله بررسی های تاریخی / سال 1346 / شماره 7
  • شیپور آلپی / بریجیت باکمان گایزر / مجله پیام یونسکو / سال 1365 / شماره 201

نظر کاربران

avatarنظر خود را ارسال کنید

لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
ایران آنتیک وبسایت تخصصی فروش صنایع دستی ، آنتیک ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و غیره ... می باشد. و هیچگونه فعالیتی در تولید صنایع دستی ندارد. تلاش ما در ایران آنتیک تهیه مستقیم صنایع دستی مرغوب و دارای اصالت ایرانی از تولیدکنندگان و معرفی و فروش آنها در وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژیک در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیون یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ، مدال یادبود ، اسکناس ، تمبر و غیره که از نظر تنوع بی نظیر خواهند شد. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش کرده ایم با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی ها و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک در آینده نزدیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی ، اشیاء قدیمی ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و... می باشد.