قلاب بافی

تاریخچه انسان از دورانی که آگاهانه و با ابزارهای طبیعی و ابتدایی به کار پرداخت نخستین جامعه بشری را پایه ریزی کرد و در راهی که او را از زندگی حیوانی جدا می ساخت به شکار حیوانات پرداخت و از گوشت آنها خوراک و از پوستشان پوشاک تهیه کرد. از تصاویر به دست آمده از روی صخره ها و غارها، پوست حیوانات به صورت دوخته شده دیده می شود که از استخوان و رگ حیوانات به جای سوزن و نخ برای دوخت استفاده شده است. انسان اولین بار برای پوشاندن خود از شاخه درختان ، برگ ها و علوفه استفاده کرد و با درگیر کردن آنها با یکدیگر موفق... ادامه

تاریخچه

انسان از دورانی که آگاهانه و با ابزارهای طبیعی و ابتدایی به کار پرداخت نخستین جامعه بشری را پایه ریزی کرد و در راهی که او را از زندگی حیوانی جدا می ساخت به شکار حیوانات پرداخت و از گوشت آنها خوراک و از پوستشان پوشاک تهیه کرد.

از تصاویر به دست آمده از روی صخره ها و غارها، پوست حیوانات به صورت دوخته شده دیده می شود که از استخوان و رگ حیوانات به جای سوزن و نخ برای دوخت استفاده شده است. انسان اولین بار برای پوشاندن خود از شاخه درختان ، برگ ها و علوفه استفاده کرد و با درگیر کردن آنها با یکدیگر موفق به ساخت اولیه ساختمان اصلی منسوجات گردید. انسان در طول تاریخ دریافت که رویش موی پوست حیوانات و رشته های نازک و بلند برخی از گیاهان آمادگی دارند که به وسیله تابیده شدن به دور خود رشته های بلندتری را تشکیل دهند که آنها را نخ نامیدند. سپس پی بردند که از به هم بافتن این نخ ها به صورت تار و پود محصولی را می تواند به دست آورد که برای پوشاندن بدن بسیار مناسب است. این روش بافندگی روش تار و پودی است که از قدیمی ترین روش های تولید پارچه می باشد. پوشاک بر مبنای تفکرات و نیازهای اقلیمی ، مادی و معنوی اقوام به وجود آمد و آئینه تمام نمایی از تاریخ زندگی بشر شد و در طی قرون و اعصار در سرزمین های گوناگون شکل گرفت و تحول یافت.

تعریف

یکی از صنایع دستی ایران بافت تور به وسیله قلاب است که به آن «قلاب بافی» می گویند. استفاده از قلاب بافی یا توربافی در ایران تاریخی بسیار طولانی دارد و به قبل از میلاد می رسد.دانشمندان معتقدند که مصریان باستان 1500 تا 1600 سال قبل از میلاد مسیح از تور استفاده می کردند. کهن ترین دست بافته که یک جوراب حلقوی می باشد در مصر کشف شده است. محققان در مورد تاریخ آن اختلاف نظر دارند ولی همگی آن را به بعد از میلاد حضرت مسیح نسبت می دهند این جوراب در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن نگهداری می شود.

تکه های بافتنی حلقوی بافته شده حدود 300 سال بعد از میلاد در روسیه ، مصر ، ترکیه و اروپای شرقی نیز نمایانگر بافت با همین وسیله می باشد. بعدها میله ای شبیه قلاب کنونی شناخته شده است و بعد از آن دومیل و 5 میل ساخته شده است. محققین بر این عقیده می باشند که بافندگی از خاورمیانه توسط مسلمانان به اسپانیا برده شد و سپس به اروپا رفته و بعد از گسترش در اروپا و بعد از کشف قاره امریکا توسط اروپائیان وارد آنجا شد. از بافت های دومیل و 5 میل برای بافت پوشاک استفاده می شود.

راهبه های مسیحی در قرن 16 میلادی با این هنر ظریف خود را سرگرم می نمودند. در اوایل سال 1800 میلادی یک نوع میل بافی در ایرلند رواج پیدا کرد و آن را به زبان ایرلندی «کروشه» نامیدند که این نام تقریباً برای یک میل بافی یک اصطلاح بین المللی شده است. در کروشه فقط یک بخیه یا بافت وجود دارد یعنی حلقه های درهم بوسیله یک قلاب از نخ واحدی بوجود می آید اما اصول و اساس بافت آن طرق مختلفی را دارا است، همانگونه که قلاب های یک میل بافی تدریجاً تغییر یافته و از صدف و استخوان به پلاستیک و آلومینیوم مبدل شده است.

 

نمونه های قلاب بافی در دوره قاجار ، 1829 الی 1850 میلادی ، موزه ویکتوریا

نمونه های قلاب بافی در دوره قاجار ، 1829 الی 1850 میلادی ، موزه ویکتوریا

 

قلاب بر اساس جنس به چهار نوع تقسیم می شوند:

  • قلاب چوبی
  • قلاب استیل
  • قلاب پلاستیکی
  • قلاب آلمینیومی

انواع میل بافتنی

انواع میل بافتنی

 

بهترین و متداول ترین جنس قلاب که در سراسر جهان از آن استفاده می شود نوع استیل آن است. هر چه شماره روی قلاب بیشتر باشد ، نوک آن ریز تر و بافت هم ظریف تر می شود. بطور مثال برای بافت رومیزی از قلاب های با شماره بالاتر استفاده می شود. تناسب قلاب با نخ مورد استفاده هم به همین گونه است که هر چه شماره قلاب بالاتر می رود نخ هم نازک تر می شود.

انواع قلاب بافتنی

انواع قلاب بافتنی

انواع گرفتن قلاب در دست

  • مدل زاویه دار ، در این مدل شما قلاب را به صورت کج و با زاویه رو به بیرون در دست می گیرید.
  • مدل رو به خود ، در این مدل شما قلاب را به صورت کج و روبروی خود در دست می گیرید.
  • مدل صاف ، در این مدل شما قلاب را به صورت مستقیم و با زاویه ای خاص در دست می گیرید.

نکته: هر یک از این روش ها را با توجه به راحت بودن می توانید انتخاب کنید، افراد راست دست قلاب را با دست راست و افراد چپ دست قلاب را با دست راست می گیرند.

نحوه نگهداری از محصولات قلاب بافی

توصیه می شود که برای شستشوی لباس های قلاب بافی از ماشین لباس شویی استفاده نشود. بهتر است که این لباس ها را به مدت 1 تا 2 ساعت در آب سرد و مایع لباس شویی قرار داد و سپس آن ها را در لباسشویی قرار داده و لباسشویی را روی خشک کن گذاشته تا خشک شوند. این لباس ها را باید روی یک سطح صاف پهن کرد تا نم آن ها به کلی برطرف شود. برای اتو کردن لباس ها نیز بهتر است اتو را در فاصه چند سانتیمتری قرار داده و با فواصل منظم به لباس بخار زد.

موارد استفاده از قلاب بافی

  • بافت لباس (بلوز، دامن، مانتو و غیره)
  • انواع شال و شنل
  • انواع رومیزی
  • روتختی
  • آباژور و جای دستمال کاغذی
  • انواع گل سر و گل سینه
  • کیف

طرح بلوز قلاب بافی بر اساس گلیم ایرانی

Persian Kitting Design

 


تحقیق و گردآوری:

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منبع

ايران آنتيک / www.iranantiq.com

 

نظر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده...

avatarنظر خود را ارسال کنید