چاپ سنتی

به کلیه فرآورده هایی که با قلم مو ، قالب ، شابلون ، رنگ آمیزی و پذیرای نقش می شود چاپ سنتی می گویند. به طور کلی نقش زدن بر روی پارچه به دو صورت بافت و چاپ انجام می گیرد که قدمت بافت نقش های پارچه بیشتر از چاپ روی آن ها می باشد. از بافت های سنتی می توان به زری و ترمه اشاره کرد اما چاپ سنتی روی پارچه را می توان به دو گروه اصلی تقسیم می شوند : چاپ روی پارچه های پنبه ای و کتانی که به « قلم کار سازی » یا « چیت سازی » معروف است و تاریخی طولانی دارد . چاپ روی پارچه های ابریشمی که به چاپ « کلاقه ای » مشهور است.... ادامه

به کلیه فرآورده هایی که با قلم مو ، قالب ، شابلون ، رنگ آمیزی و پذیرای نقش می شود چاپ سنتی می گویند. به طور کلی نقش زدن بر روی پارچه به دو صورت بافت و چاپ انجام می گیرد که قدمت بافت نقش های پارچه بیشتر از چاپ روی آن ها می باشد. از بافت های سنتی می توان به زری و ترمه اشاره کرد اما چاپ سنتی روی پارچه را می توان به دو گروه اصلی تقسیم می شوند :

  • چاپ روی پارچه های پنبه ای و کتانی که به « قلم کار سازی » یا « چیت سازی » معروف است و تاریخی طولانی دارد .
  • چاپ روی پارچه های ابریشمی که به چاپ « کلاقه ای » مشهور است.

در نقوش مصری مربوط به هزاره های قبل از تاریخ ، می توان نقش های منظم و هندسی را به صورت حاشیه ، در دامن مصریان مشاهده کرد. همچنین در تندیس های مربوط به آشوریان و بابلیان در هزاره اول ق.م لباس های نقش داری را مشاهده می کنیم که نشانگر قدمت تاریخی طراحی روی پارچه است.

« استرابون » مورخ رومی می نویسد در زمان او منسوجات چاپی از هندوستان به اسکندریه وارد می شده است. در دوره ساسانیان نقش های چاپی در بالاترین سطح فنی برای زینت بافته های کتانی و ابریشمی به کارمی رفته و این هنر توسعه داشته است.

کهن ترین قالب های شناخته شده در ایران سه قالب تراشیده شده از سنگ است که همراه آثار سفالی سده چهارم و پنجم هجری در حفاری های نیشابور به دست آمده است. قالب های چوبی در اواخر سده هفتم هجری توسط مغولان به ایران آمده و رواج پیدا کرده است. سده های یازدهم تا سیزدهم ه.ق روزگار رونق صنعت قلم کار سازی با دست یا قالب بود و شهرهای رشت ، کاشان ، اصفهان ، یزد ، بروجرد ، سمنان ، گناباد از مراکز عمده تولید پارچه های چاپی مرغوب به شمار می رفتند. 
در دوران صفوی رونق پارچه های چاپی چنان بود که در بازار اصفهان چهار بازار و چندین کاروانسرا به ساخت پارچه های قلم کار مشغول بودند و تولیداتشان به تمام شهر های ایران فرستاده می شد.
در دوره قاجار با ورود پارچه های خارجی رونق بازار چیت سازها از دست رفت و هر روز از تعداد آنها کاسته شد.


تحقیق و گردآوری:

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منابع

  • دايره المعارف هنر های صنايع دستی و حرف مربوط به آن / سيد ابوالقاسم سيد صدر / انتشارات سيمای دانش / چاپ دوم / سال 1388
  • چاپ دستی / پروانه قاسمیان دستجردی / مجله رشد آموزش هنر / سال 1385 / شماره 6

 

نظر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده...

avatarنظر خود را ارسال کنید

لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
ایران آنتیک وبسایت تخصصی فروش صنایع دستی ، آنتیک ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و غیره ... می باشد. و هیچگونه فعالیتی در تولید صنایع دستی ندارد. تلاش ما در ایران آنتیک تهیه مستقیم صنایع دستی مرغوب و دارای اصالت ایرانی از تولیدکنندگان و معرفی و فروش آنها در وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژیک در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیون یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ، مدال یادبود ، اسکناس ، تمبر و غیره که از نظر تنوع بی نظیر خواهند شد. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش کرده ایم با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی ، اشیاء قدیمی ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و... می باشد.