اُرگ

«اُرگ» از سازهای بادی صفحه کلید دار است. در اروپا از قدیمی ترین ساز ها به شمار می رود و در موسیقی مذهبی و کلیسایی به کار می رفته است.

ارگ ها در دو نوع متفاوت ساخته شده اند :

• ارگ بادی : از یک ردیف لوله در اندازه های مختلف تشکیل شده که صدا از نوسان هوا در آن تولید می شود.
• ارگ برقی : در این ارگ ، مدارهای الکترونیک نوسان می سازند و بلندگویی ، صدا را به گوش می رساند.

ارگ بادی

ارگ برقی

ريشه تاريخی ارگ به قرن چهارم ميلادی باز می گردد. همچنین ارگ (Organ) از مهم ترین سازهای قرون وسطی می باشد که بسیاری از علوم مهم موسیقی مانند گام ، هارمونی و ... با این ساز به دست آمد.

ارگ کلیسایی ، معمولا دارای پنج ردیف شستی یا کلید و جایگاهی برای پدال های متعدد می باشد. برخلاف پیانو، شدت فشردن شستی ها تغییری در شدت صدای تولید شده ایجاد نمی کند. با اختراع پیانو ، بسیاری از نوازندگان ارگ ، به نوازندگی پیانو پرداختند ؛ از جمله یوهان سباستیان باخ ، ارگ نواز و آهنگساز شهیر آلمانی که آثارش امروزه با پیانو نواخته می شود.

در سال 1935 میلادی ، « لارنس هموند / Laurens Hammond » ارگ برقی خود را با نام Hammond organ (ارگ هموند) ارائه کرد.

ارگ هموند / Hammond Organ 

گروه های موسیقی گاسپل (که موضوع اصلی آن ها باورهای زندگی مذهبی مسیحیان بود) از این ساز استقبال کردند و جیمی اسمیت، نابغه موسیقی جاز که در ابتدا پیانیست بود ارگ برقی را وارد موسیقی جاز کرد. این ارگ ها ، نسل اول ارگ های الکترونیکی بودند که نوازندگان آن یا پیانیست و یا همان ارگ نوزان مکتب قدیم بودند که به دلیل تنوع صدای ارگ‌های برقی و تهیه آسان آن به این ساز روی آورده بودند چرا که ارگ‌های قدیمی بسیار بزرگ و پیچیده و غیرقابل حمل و گران بودند. نسل دوم ارگ های الکترونیکی که «کیبورد» نامیده میشوند امکانات بیشتری را در اختیار نوازنده قرار می دادند.

اكثر كيبوردها برای استفاده در خانه طراحی شده و امكانات زيادی برای شبيه سازی صدای سازها ، ريتم ها و همراهی های اتوماتيک (Accompaniment) دارند.

کیبورد / keyboard

تحقیق و گردآوری :

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com

منابع

• ساز شناسی / پرویز منصوری / انتشارات زوار / بهار 1393 / چاپ نهم