خامه دوزی

مقاله خامه دوزی


یکی از رودوزی های زیبا و سنتی ایران « خامه دوزی » نام دارد. وجه تسمیه آن به این علت است که برای این رودوزی از نخ ابریشم خام ( رنگ نشده ) استفاده می شود. نخ ابریشم رنگ نشده با درخشش خاص خود بر زمینه سفید و مات پارچه (از جنس ساتن یا کتان یا چلوار) علاوه بر زیبایی ، سبب افزایش مقاومت فیزیکی پارچه نازک زیر ساخت می شود.

این رودوزی شباهت بسیار زیادی به سوزن دوزی بلوچ دارد ، با این تفاوت که در سوزن دوزی بلوچ از نخ های رنگی و شاد استفاده می شود.

قدمت خامه دوزی همزمان با قدمت ابریشم دوزی می باشد و در طول زمان دچار تحولات زیادی شده است.

نقوش

نقوش هندسی ( معمولا مربع ، لوزی ، فرفره ) ، نقوش ستاره ای ، بته جقه ، نقوش گل ، نرگسی ، انواع گره ها ، خطوط منحنی ، الگو های مختلفی همچون تخم خربزه و یا دُم ماهی و ... .

از نقوش خامه دوزی

از نقوش خامه دوزی

شیوه دوخت

ابتدا طرح مورد نظر را بر روی کاغذ کشیده و سپس بر روی پارچه نقش اندازی می کنیم (البته برای این کار از قالب های قلمکار نیز استفاده می شود.) برای دوخت سوزن را بر روی طرح از پشت پارچه به طوری که نخ سمت چپ سوزن قرار گیرد بیرون آورده و سپس با فاصله کوتاهی بر روی خط ، سوزن را داخل پارچه فرو کرده و دوباره این عمل را تکرار می کنیم. آنقدر به این کار ادامه می دهیم تا نقشه به طور کامل دوخته شود. برای این که طرح بسیار ظریف جلوه کند باید طرح به طور کامل و پُرکار دوخته شود.

بسیاری از هنرمندان این سوزن دوزی های سفید بر زمینه سفید را با سیاه دوزی به اتمام می رسانند ؛ بدین ترتیب که مثلث های جادکمه ای با بخیه سیاهرنگ بر روی آن ها ایجاد می کنند و حاشیه های دور مچ و یقه را به رنگ سیاه می دوزند.

موارد مصرف

تزئین لباس ، شب کلاه آقایان ، رومیزی ، سفره ، بقچه ، جانماز ، رو طاقچه ای و ... .

مراکز تولید

در حال حاضر این رودوزی در روستاهای زابل و شهرستان تفت واقع در یزد بسیار رواج دارد.

خامه دوزی

خامه دوزی


تحقیق و گردآوری:

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منابع

  • دايره المعارف هنر های صنايع دستی و حرف مربوط به آن / سيد ابوالقاسم سيد صدر / انتشارات سيمای دانش / چاپ دوم / سال 1388

 

نظر کاربران


avatarنظر خود را ارسال کنید
لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
ایران آنتیک وبسایت تخصصی فروش صنایع دستی ، آنتیک ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و غیره ... می باشد. و هیچگونه فعالیتی در تولید صنایع دستی ندارد. تلاش ما در ایران آنتیک تهیه مستقیم صنایع دستی مرغوب و دارای اصالت ایرانی از هنرمندان تولیدکننده و معرفی و فروش آنها در وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژیک در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیون یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ، مدال یادبود ، اسکناس ، تمبر و غیره که بسیار جامع و متنوع اند. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش کرده ایم با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی ها و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک در آینده نزدیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی ، اشیاء قدیمی ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و... می باشد.