پیه سوز

  ساده ترين و ارزان ترين وسايل روشنايى پيه سوزها بودند. با بررسی طراحى و ساختار و حتى تزيينات پيه سوزهاى دوره قاجار می توان به این نتیجه رسید که در دوره هخامنشيان و حتى پيشتر ، این چراغ ها تولید می شدند. جنس آن ها همانند آنچه که در گذشته ساخته می شد غالبا يا از سفال و يا از فلزاتى نظير مس ، مفرغ ، نقره و طلا بود.  چراغ پیه سوز از جنس سرامیک لعابدار ، مربوط به قرن 10-9 میلادی ، محل کشف : نیشابور - ایران ، محل نگهداری : موزه باستان شناسی کِلسی دانشگاه میشیگان پیه سوز با طرح پرنده ، قرن 20 میلادی... ادامه

پیه سوز سفالی

 

ساده ترين و ارزان ترين وسايل روشنايى پيه سوزها بودند.

با بررسی طراحى و ساختار و حتى تزيينات پيه سوزهاى دوره قاجار می توان به این نتیجه رسید که در دوره هخامنشيان و حتى پيشتر ، این چراغ ها تولید می شدند. جنس آن ها همانند آنچه که در گذشته ساخته می شد غالبا يا از سفال و يا از فلزاتى نظير مس ، مفرغ ، نقره و طلا بود. 

چراغ پیه سوز از جنس سرامیک لعابدار ، مربوط به قرن 10-9 میلادی ، محل کشف : نیشابورر- ایران ، محل نگهداری : موزه باستان شناسی کِلسی دانشگاه میشیگان

چراغ پیه سوز از جنس سرامیک لعابدار ، مربوط به قرن 10-9 میلادی ، محل کشف : نیشابور - ایران ، محل نگهداری : موزه باستان شناسی کِلسی دانشگاه میشیگان

پیه سوز با طرح پرنده ، قرن 20 میلادی ، مربوط به دوره قاجار

پیه سوز با طرح پرنده ، قرن 20 میلادی ، مربوط به دوره قاجار

عبدالله مستوفى در مورد پیه سوز های قاجاری چنین نوشته است که : « چراغ آن ها از روغن كرچک و چراغ دان آن ها از گل لعاب زده و فتيله چراغشان مقدارى پنبه بود كه با دست خوب تاب داده بودند.»
در این دوران پيه سوزها، كاربردى گسترده داشتند و در انواع مختلفی ساخته می شدند.
مونس الدوله ، از نديمان حرمسراى ناصرالدين شاه، چنين روايت كرده است که : « همين كه توپ افطار به صدا در می آمد، خانم ها افطار می كردند و رو به حمام راه می افتادند و تا موقع سحری خوردن توى حمام بودند. چراغ نفتى ، يعنى لامپا، به حمام نمی بردند چون لوله اش می تركيد. خانم هاى باسليقه چراغ هاى گلى با فتيله و روغن كرچک ، يا اين كه شمع هاى بزرگ روشن می كردند كه توى حمام پيش پاى خودشان را ببينند.»

نوع دیگری چراغ پیه سوز ساخته شده که در زبان انگلیسی به آن « genie lamp » می گویند و معروف به چراغ علاءالدین یا چراغ جادو می باشد. این نام برگرفته از داستانی در کتاب هزار و یک شب به نام « علاءالدین و چراغ جادو » می باشد. بیشتر داستانهای این کتاب ریشه ایرانی دارند که متاثر از آثار هندی می باشند ؛ احتمال می رود که ساخت این مدل از چراغ پیه سوز ، به هند بازگردد.

چراغ علاءالدین ( چراغ جادو )

چراغ علاءالدین ( چراغ جادو )


گردآوری و تهیه :

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منبع

  • وسایل روشنایی در دوره قاجار و تاثیر تجددگرایی بر تحول آن ها / خاطره فهیمی ، مهتاب مبینی / مجله تاریخ و تمدن فرهنگ اسلامی / سال 1395 / شماره 24

 

نظر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده...

avatarنظر خود را ارسال کنید

لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
ایران آنتیک وبسایت تخصصی فروش صنایع دستی ، آنتیک ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و غیره ... می باشد. و هیچگونه فعالیتی در تولید صنایع دستی ندارد. تلاش ما در ایران آنتیک تهیه مستقیم صنایع دستی مرغوب و دارای اصالت ایرانی از تولیدکنندگان و معرفی و فروش آنها در وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژیک در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیون یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ، مدال یادبود ، اسکناس ، تمبر و غیره که از نظر تنوع بی نظیر خواهند شد. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش کرده ایم با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی ، اشیاء قدیمی ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و... می باشد.