پیه سوز

درباره پیه سوز


ساده ترين و ارزان ترين وسايل روشنايى پيه سوزها بودند.

با بررسی طراحى و ساختار و حتى تزيينات پيه سوزهاى دوره قاجار می توان به این نتیجه رسید که در دوره هخامنشيان و حتى پيشتر ، این چراغ ها تولید می شدند. جنس آن ها همانند آنچه که در گذشته ساخته می شد غالبا يا از سفال و يا از فلزاتى نظير مس ، مفرغ ، نقره و طلا بود. 

چراغ پیه سوز از جنس سرامیک لعابدار ، مربوط به قرن 10-9 میلادی ، محل کشف : نیشابورر- ایران ، محل نگهداری : موزه باستان شناسی کِلسی دانشگاه میشیگان

چراغ پیه سوز از جنس سرامیک لعابدار ، مربوط به قرن 10-9 میلادی ، محل کشف : نیشابور - ایران ، محل نگهداری : موزه باستان شناسی کِلسی دانشگاه میشیگان

پیه سوز با طرح پرنده ، قرن 20 میلادی ، مربوط به دوره قاجار

پیه سوز با طرح پرنده ، قرن 20 میلادی ، مربوط به دوره قاجار

عبدالله مستوفى در مورد پیه سوز های قاجاری چنین نوشته است که : « چراغ آن ها از روغن كرچک و چراغ دان آن ها از گل لعاب زده و فتيله چراغشان مقدارى پنبه بود كه با دست خوب تاب داده بودند.»
در این دوران پيه سوزها، كاربردى گسترده داشتند و در انواع مختلفی ساخته می شدند.
مونس الدوله ، از نديمان حرمسراى ناصرالدين شاه، چنين روايت كرده است که : « همين كه توپ افطار به صدا در می آمد، خانم ها افطار می كردند و رو به حمام راه می افتادند و تا موقع سحری خوردن توى حمام بودند. چراغ نفتى ، يعنى لامپا، به حمام نمی بردند چون لوله اش می تركيد. خانم هاى باسليقه چراغ هاى گلى با فتيله و روغن كرچک ، يا اين كه شمع هاى بزرگ روشن می كردند كه توى حمام پيش پاى خودشان را ببينند.»

پیه سوز سفالی

نوع دیگری چراغ پیه سوز ساخته شده که در زبان انگلیسی به آن « genie lamp » می گویند و معروف به چراغ علاءالدین یا چراغ جادو می باشد. این نام برگرفته از داستانی در کتاب هزار و یک شب به نام « علاءالدین و چراغ جادو » می باشد. بیشتر داستانهای این کتاب ریشه ایرانی دارند که متاثر از آثار هندی می باشند ؛ احتمال می رود که ساخت این مدل از چراغ پیه سوز ، به هند بازگردد.

چراغ علاءالدین ( چراغ جادو )

چراغ علاءالدین (معروف به چراغ جادو)


تحقیق و گردآوری :

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منبع

  • وسایل روشنایی در دوره قاجار و تاثیر تجددگرایی بر تحول آن ها / خاطره فهیمی ، مهتاب مبینی / مجله تاریخ و تمدن فرهنگ اسلامی / سال 1395 / شماره 24
نظر کاربران

avatar
۱ لایک
با سلام خسته نباشید من یه پیسوز از جنس سنگ که در قبرستانی حالت تپه پیدا کردم فکر کنم مربوط به دوران ساسانی یا اشکانیان داشته باشه طرحی چیزیم نداره آیا ارزشی داره یا خیر؟
avatar
۴ لایک
خیلی جزای و علمی هستند برنامه بسیار عالی لذت بخش
avatar
۲ لایک
متشکرم. البته روغن های دیگه ای هم قابل استفاده هستند. راجع به اون ها هم می شه مطلب نوشت.
avatar ارسال نظر

لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
فروشگاه اینترنتی ایران آنتیک و مرجع خرید سکه ، اسکناس ، مدال ، صنایع دستی ، کتاب و غیره ... می باشد. تلاش ما در ایران آنتیک عرضه مستقیم و بدون واسطه کالای کلکسیونی دارای اصالت ایرانی و خارجی از مجموعه داران کشور و معرفی و فروش آنها در این وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک و همچنین صنایع دستی نفیس هنرمندان ایرانی است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژی در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیونی یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ایرانی ، مدال یادبود ، اسکناس ایرانی ، تمبر قدیمی و غیره که بسیار جامع و متنوع اند. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش شده با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی ها و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی نقره ، اشیاء قیمتی و کلکسیونی ، سکه قدیمی ، اسکناس قدیمی ، کتاب تاریخی و تخصصی ، زیورآلات و... می باشد.