برودری دوزی

«برودری دوزی» یکی از انواع رودوزی های سنتی زیبای ایران می باشد و به دوختی اطلاق می شود که پس از اتمام کار ، پارچه حالت تور به نظر آید.

در این رودوزی به وسیله بخیه های ریز و موازی ، طرح را دوخته ، وسط گل ها یا طرح را با قیچی نوک تیز در آورده و خالی می نمایند تا حالتی توری به خود گیرد ، سپس اطراف قسمت های توری شده را با دوخت های دیگر تزیین می نمایند.
این دوخت در زمان های قدیم در ایران به شکل های مختلف رایج بوده و چون در کشورهای اروپایی نظیر این دوخت رایج می باشد اکثر کارشناسان این نوع دوخت را صرفا دوخت اروپایی می دانند و واژه فرانسوی «برودری» نیز از اروپا آمده است.

برودری دوزی

شیوه دوخت

برای انجام این کار ابتدا روی نقشه با نخ دولا شلال (کوک یا بخیه) می دوزند و دندان موشی ها را به سمت مورد نظر قیچی کرده و کنارهم می دوزند. بین نقشه هایی که در وسط دوخته می شود بندهایی ایجاد می کنند که وقتی زیر طرح دوخته شده را قیچی می کنند دو لبه از هم جدا نشود و فاصله زیاد پیدا نکنند. بنابراین سه بار نخ را از یک طرف دوخت به طرف دیگر برده و سوزن را از زیر این نخ ها به طوری که به پارچه نرسد از سمت راست به طرف چپ دندان موشی می زنند. این دوخت را تا به خط اصلی برسد ادامه می دهند.

برودری شبکه ای

برای این دوخت ابتدا طرح مورد نظر را روی پارچه رسم کرده و دور تا دور نقشه را شلال می دوزند ، سپس با قیچی نوک کج ، وسط آن را با احتیاط قیچی می کنند طوری که به شلال آسیب نرسد. سپس با نوک سوزن تکه های پارچه را که از وسط قیچی شده به زیر شلال برده و دور آن را گردونه ای باریک و ظریف می دوزند ، این دوخت گاهی به صورت بیضی و گاه دایره دوخته می شود.

برجسته دوزی یا ساتن دوزی

ابتدا دو خط موازی روی پارچه کشیده ، داخل آن را با بخیه های ساده پر کرده و روی آن را با استفاده از نخ دولا ساتن دوزی می کنند.
شلال باعث برجسته به نظر آمدن طرح می شود ؛ به همین سبب دو طرف و وسط آن را شلال دوخته و با نخ یک لا روی طرح را با شلال های افقی پر می کنند ،. این دو خط موازی ممکن است خیلی باریک ، بیضی ، مربع ، مستطیل و یا دایره ای شکل باشند.

کردونه دوزی

ابتدا روی خط مورد نظر شلال می دوزند ، سپس روی آن را شلال های افقی به هم چسبیده دوخته و گردونه می زنند. این نوع دوخت برای پر کردن شاخه ها ، اپلیکه^[1] کردن پارچه های رنگی روی پارچه اصلی یا توردوزی روی لباس قابل استفاده است.

پانویس

1. اپلیکه : جدا کردن تکه های پارچه و وصل کردن آن بر روی لباس می باشد. برای اپلیکه دوزی دور تا دور شکل های جالب توجه پارچه مثل گیپورهای درشت و… را قیچی کرده و بر روی لباس یا وسیله مورد نظر می دوزند.

تحقیق و گردآوری:

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com

منابع

• دايره المعارف هنر های صنايع دستی و حرف مربوط به آن / سيد ابوالقاسم سيد صدر / انتشارات سيمای دانش / چاپ دوم / سال 1388