:: لیست جدید ::  اینجا ضربه بزنید

:: مزایده جدید :: شماره 40  «اینجا ضربه بزنید»

فانوس

درباره فانوس


فانوس چراغ محفظه دارى است كه مردم دوره قاجار بيشتر براى رفت و آمد به همراه خود مى بردند يا جهت روشن كردن معابر عمومى ، آن را از بالاى بلندى ديوارها يا مناره ها می آويختند.

در كتاب طهران عهد ناصری در اين زمينه چنين آمده است: «در دارالخلافه در خانه ها و اماكن از انواع چراغ ها استفاده مى كردند. مهم تر از همه كه پر نورتر از ديگران بود ، لنترهاى نمره سى بود كه با ركابى از سقف مى آويختند و حبابى از چينى يا بلورِ رنگ دار داشت... فانوس هاى شيشه دار و نفت سوز و پارچه اى شمع سوز كه اولى را فانوس بغدادى و دومى را فانوس شمعى مى گفتند، از جمله وسايل روشنايى بود كه براى عبور از كوچه ها و كشيدن جلو اسب و الاغ روضه خوان ها و پيشاپيش اعيان و رجال و علما به كار مى آمد.»

كاربرد فانوس آن قدر رواج پیدا کرد که شغلی به نام «فانوس كشى» ايجاد شد. آنها اسم شب ، يعنى جواز عبور داشتند كه به گزمه ها مى گفتند و رد مى شدند.

فانوس های بسیاری در انواع گوناگون ساخته شده که در اینجا به چند نمونه از آن اشاره می کنیم:

اولین فانوس ها صرفا محفظه ای قابل حمل برای روشن نگه داشتن وسیله روشنایی بودند ؛ ضمن اینکه باعث نوردهی بیشتری می شدند.

فانوس های اولیه

فانوس های اولیه

فانوس فایتون نوع دیگری از فانوس است. در زبان انگلیسی «فایتون / phaeton» به معنای درشکه است و همانطور که از نام این فانوس ها پیداست آن را بر روی درشکه برای روشنی راه نصب می کردند. در دوره قاجار بدلیل پرکاربرد بودن فایتون شغلی بنام «فایتونچی» پدید آمد. در بعضی لغت نامه ها کلمه فایتون به «درخشنده» معنی شده است.

فانوس فایتون

فانوس فایتون

فانوس بولسی فانوس دیگری وجود دارد که نام انگلیسی آن «Bullseye lantern» می باشد. «Bullseye» در لغت به معنای گاو نر است. شاید هم از دو کلمه «Bulls / به معنی گاوها»  و «eye / به معنی چشم» تشکیل شده و به دلیل شباهت ظاهری آن به چشم گاو به این نام معروف گردیده است. متاسفانه مدرکی دال بر این موضوع موجود نیست. از این نوع فانوس بیشتر گزمه ها و سوزنبانان استفاده می کردند.

فانوس Bullseye

فانوس بولسی Bullseye

در طراحى و حتى نوع استفاده از فانوس ها در دوره قاجار تاثیرپذیری سنتى اروپايى ، به ويژه انگليسى ، به راحتی قابل مشاهده است. چارلز جيمز ويلس درباره روشنايى فانوس ها در معابر تهران عهد قاجار نوشته است که : «در تهران فقط يک خيابانى ساخته شده است كه قدرى شباهت به كوچه هاى اروپا دارد و آن كوچه وسيع و در دو طرفش پياده رو ساخته شده است و قسمت سفلاى آن كوچه به يک نوع سنگفرش مفروش است. خيابان مزبور بهترين تمام كوچه هاى ايران و موسوم به خيابان سفرا گرديده است. سابقا تمام آن كوچه در اوقات شب به واسطه شمع هاى گچى كه در فانوس هاى حلبى مى گذارده اند روشن مى شد... در سابق ايام هر روز در وقت غروب آفتاب ، شمع هاى مزبور به واسطه يک طفلى روشن مى شد كه او اول بر بالاى يک سه پايه چوبى رفته و يک يک چراغ ها را روشن مى كرد.»

از اين گونه فانوس ها دو نمونه نقره اى مشابه در موزه آستان قدس رضوى هست كه تزيينات بسیار زیاد بر روی آن حكايت از كاربرد اشرافى آن ها دارد.

فانوس

فانوس آنتیک


تحقیق و گردآوری :

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منبع

ايران آنتيک / www.iranantiq.com

نظر کاربران

avatarنظر خود را ارسال کنید

لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
ایران آنتیک فروشگاه اینترنتی تخصصی و مرجع خرید سکه ، اسکناس ، مدال ، صنایع دستی ، کتاب و غیره ... می باشد. تلاش ما در ایران آنتیک عرضه مستقیم و بدون واسطه کالای کلکسیونی دارای اصالت ایرانی و خارجی از مجموعه داران کشور و معرفی و فروش آنها در این وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک و همچنین صنایع دستی نفیس هنرمندان ایرانی است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژی در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیونی یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ایرانی ، مدال قدیمی ، اسکناس قدیمی ، تمبر قدیمی و غیره که بسیار جامع و متنوع اند. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش شده با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی ها و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی نقره ، اشیاء گران قیمت کلکسیونی ، سکه قدیمی ، کتاب تاریخی و تخصصی ، زیورآلات و... می باشد.