مینیاتور

واژه « مینیاتور » مخفف شده کلمه فرانسوی « مینی موم ناتورال » (Minimum Natural) و به معنی طبیعت کوچک و ظریف است. اصطلاحی است برای توصیف نقاشی های عمدتا تک چهره در اندازه های بسیار کوچک ولی در اصل به هنر مصور سازی و تذهیب کتب خطی اطلاق می شد. این واژه در نیمه اول قرن اخیر و حدودا از دوره قاجاریان وارد زبان فارسی شده ، اصولا به هر نوع پدیده هنری ظریف (به هر شیوه ای که ساخته شده باشد) اطلاق می شود و در ایران ، برای شناسایی نوعی نقاشی که دارای سابقه و قدمتی بسیار طولانی است به کار می رود. اطلاق واژه مینیاتور... ادامه

واژه «مینیاتور» مخفف شده کلمه فرانسوی «مینی موم ناتورال» (Minimum Natural) و به معنی طبیعت کوچک و ظریف است. اصطلاحی است برای توصیف نقاشی های عمدتا تک چهره در اندازه های بسیار کوچک ولی در اصل به هنر مصور سازی و تذهیب کتب خطی اطلاق می شد. این واژه در نیمه اول قرن اخیر و حدودا از دوره قاجاریان وارد زبان فارسی شده ، اصولا به هر نوع پدیده هنری ظریف (به هر شیوه ای که ساخته شده باشد) اطلاق می شود و در ایران ، برای شناسایی نوعی نقاشی که دارای سابقه و قدمتی بسیار طولانی است به کار می رود. اطلاق واژه مینیاتور به نگارگری قدیم ایرانی نارسا و گمراه کننده است.

قدیم ترین مینیاتور سازان ( ریزنگاران ) در سده 16 میلادی ، از مصالح و مواد مصوران و مذهبان ( رنگ جسمی[1] بر روی پوست یا مقوا ) استفاده می کردند. در سده 18 میلادی کاربست آبرنگ بر روی عاج معمول بود ، ولی گاه مینیاتورها با رنگ روغن روی فلز نیز اجرا می شدند. مینیاتورسازی تا سده 19 میلادی ادامه داشت.

هیلیارد ، الیور ، کوپر ، کازوی (در انگلستان) ، فرانسوا کلوئه ، پُتی تو ، ایزابی (در فرانسه) ، فوگر (در آلمان) از مینیاتورسازان اروپا بودند.

مینیاتور ، مرد جوان در میان شاخه های گل رز ، نیکلاس هیلیارد ، حدود 1587 میلادی

مینیاتور ، مرد جوان در میان شاخه های گل رز ، نیکلاس هیلیارد ، حدود 1587 میلادی

مینیاتور از جمله هنرهایی است که قابلیت به تصویر در آوردن تمامی طبیعت را در قالبی کوچک دارد ؛ اما نباید چنین پنداشت که چون مقیاس تصاویر در مینیاتور سازی بسیار کوچک است ، بنابراین تنها بخش کوچکی از طبیعت را می توان در این نوع تابلوها تصویر نمود و یا چون الهام بخش مینیاتوریست ، طبیعت است ، وی ناچار می باشد فقط مناظری از طبیعت را ترسیم کند ؛ هرگز چنین نیست ؛ بلکه کوشش در ایجاد و القای هر چه بیشتر زیبایی و تفهیم آن صفت ویژه ای است که مینیاتور سازی را از سایر انواع نگارگری ایران جدا می کند و مینیاتوریست ، هنرمندی است که آن چه را خود می اندیشد ، یا می پندارد که بیننده علاقه مند به دیدن آن است ، تجسم می بخشد و به هیچ وجه تابع مقررات و قوانین حاکم بر فضای نقاشی نیست.

Persian Miniature

نبض مینیاتور سازی ایران در اصفهان می تپد و هنرمندان برجسته این رشته ، مهارت و کارآیی خود را در رابطه با ارزش های منبعث از انقلاب اسلامی ، صرف تجسم بخشیدن به نمادهایی روشن و صریح از اسلام ، انقلاب ، زندگی مردم ، سنت های سالم و ادبیات انسانی این مرز و بوم می کنند و ظرافت ، وسعت طرح ، گوناگونی نقش و تنوع رنگی که در کارهای آنان به چشم می خورد ، بیشتر از آنجا ناشی می شود که هر کدامشان به سهم خود ، پیوسته در فکر اعتلای هنر ارزشمندشان هستند.

زیربنای مینیاتور ، طراحی است و قدرت قلم طراح در انتقال مفاهیم ذهنی بر روی کاغذ می تواند نقش مؤثری در بافت اثر و ارزش های آن داشته باشد.

ابزار و وسائلی که مورد لزوم یک هنرمند مینیاتور ساز است در مقایسه با سایر هنرهای ایرانی مانند خاتم سازی و قلمزنی و منبت کاری و ... بسیار محدود است.

ابزار یک مینیاتوریست عبارتند از :

  • قلم مو : در قدیم هنرمندان برای ساخت قلم مو از دم نرم سنجاب استفاده می کردند.
  • بوم مینیاتور : که عبارت است از تخته، کاغذ، مقوا، فیبر، عاج، استخوان و...
  • روغن : که برای محافظت اثر از آن استفاده می کنند.
  • رنگ : که بیشتر مینیاتور سازان از رنگ های دست ساز خود استفاده می کرده اند.

شیوه هایی که در ساخت مینیاتور وجود دارند عبارتند از:

  • مینیاتور آبرنگ روحی
  • مینیاتور سیاه قلم رنگی
  • مینیاتور سفید قلم
  • مینیاتورهای زیر روغنی

رنگ های روحی[2] که معمولاً نقوش ظریف و نازک کاری های مینیاتور با آن ساخته و پرداخته می شود، بازگوکننده احساسات رقیق و انسانی هنرمند بوده و از آن بیشتر برای تجسم بخشیدن به حالات درونی و بیان احساس هایی که ریشه در پاکی سرشت انسان دارد ،استفاده می شود.

گونه دیگر از رنگ هایی که در ساخت مینیاتور مورد استفاده قرار می گیرد ، رنگ های جسمی است . این نوع رنگ که از غلظت و ثبات بیشتری برخوردار است برای ساخت تابلوهای پرکار مصرف می شود و بازگو کننده آن دسته از خصوصیات و حالاتی است که در تضاد با احساسات لطیف و انسانی می باشد.

نقوش تمثیلی پرندگان و حیوانات گوناگون به همراه طرح های شاخه و گل و برگ و خطوط اسلیمی و ختایی، بخش مهمی از مینیاتور را تشکیل می دهد که تذهیب تشعیر نام دارد و معمولا اطراف و کناره نگاره ها با آن تزئین می شود. در بسیاری موارد تشعیر و تذهیب ، مراحل نهایی در ساخت یک اثر مینیاتوری هستند و با انجام آنها، کار تهیه نگاره نیز به پایان می رسد.

Persian Miniature ؛ مینیاتور ایرانی


پانویس

1. رنگ جسمی : اصطلاحی است که نگارگران قدیم ایرانی برای توصیف رنگماده پوشاننده ( تقریبا شبیه گواش ) به کار می بردند.

2. رنگ روحی : اصطلاحی است که نگارکران قدیم ایرانی برای توصیف رنگماده شفاف و پشت نما ( تقریبا شبیه آبرنگ ) به کار می بردند. آنان این نوع رنگماده را معمولا از اختلاط برخی رنگیزه ها با شیره انگور بدست می آوردند.


تحقیق و گردآوری:

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com


منابع

  • دایره المعارف هنر / رویین پاکباز / انتشارات فرهنگ معاصر / چاپ پنجم / سال 1385 
  • کتاب شاهکارهای نگارگری ایران / کلود کرباسی، ماری پرهیزگاری، پیام پریشان‌زاده / موزه هنرهای معاصر تهران / 1390
  • هنر نقاشی‌ ایران‌ / م‌ کیانمهر / مجله‌ تلاش‌ / شماره‌ ۶۱ / شهریور ماه‌ ۱۳۵۵
  • تذهیب‌، هنری‌ که‌ با اسلام‌ رشد کرد / نوشته رزمی‌ پور / مجله‌ دستاورد، شماره هفتم‌ / خرداد ماه‌ ۱۳۵۷
  • استاد علی‌ کریمی‌ ، نابغه‌ای‌ از دودمان‌ خط‌ و نقش‌ ، گفتگو با استاد کریمی‌ / مجله‌ دستاورد / شماره سوم‌ / بهمن‌ ماه‌ ۱۳۵۶
  • فیلم‌ «مینیاتور» / کارگردان‌ حمید سهیلی‌ ، م‌ حسن‌ بیگی‌ / تهیه‌ شده‌ در سیمای‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌

نظر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده...

avatarنظر خود را ارسال کنید

لوگو ایران آنتیک کوتاه درباره ما
ایران آنتیک ، حامی فرهنگ و هنر
ایران آنتیک وبسایت تخصصی فروش صنایع دستی ، آنتیک ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و غیره ... می باشد. و هیچگونه فعالیتی در تولید صنایع دستی ندارد. تلاش ما در ایران آنتیک تهیه مستقیم صنایع دستی مرغوب و دارای اصالت ایرانی از تولیدکنندگان و معرفی و فروش آنها در وبسایت است. و همچنین تهیه تخصصی گلچینی از بهترین لوازم آنتیک و اشیاء قدیمی (برندهای قدیمی کارخانه ای) بر مبنای تعریف درست آنتیک است. گلچینی که باعث برانگیختگی حس نوستالژیک در بین علاقمندان خواهد شد. یکی از بخش های مهمی که در ایران آنتیک بطور جدی و مرجع گونه به آن پرداخته می شود، بخش کلکسیون یا مجموعه داری می باشد. بخش هایی نظیر سکه ، مدال یادبود ، اسکناس ، تمبر و غیره که از نظر تنوع بی نظیر خواهند شد. در ایران آنتیک جهت شناساندن فرهنگ و هنر به علاقمندان صنایع دستی ، تلاش کرده ایم با جذب افراد کارشناس اقدام به تولید مقالات اختصاصی و ارزنده نماییم تا دست ساخته های اصیل ایرانی مانند قلم زنی ، فیروزه کوبی ، میناکاری ، خاتم کاری ، رودوزی و بسیاری دیگر را به علاقمندان بشناسانیم. ایران آنتیک بهترین مکان برای شناخت و خرید آنلاین صنایع دستی ، اشیاء قدیمی ، کلکسیون ، کتاب ، زیورآلات و... می باشد.