دوران استعمار پرتغال

امپراطوری پرتغال اولین امپراطوری استعماری جهان است. این امپراطوری با داشتن کشتی های بزرگ بادبانی قادر بود در قاره اروپا ، غرب و شرق آفریقا ، آسیا ، آمریکای لاتین استقرار پیدا کند. پرتغالی ها اولین اروپاییانی بودند که به هند رسیدند.

در سال 1498 میلادی واسکو دو گاما دریانورد پرتغالی ، با عبور از جنوب و شرق آفریقا از طریق دماغه امید نیک ، با کمک یک راهنمای ایرانی تبار از بندر موسی بیگ (در شمال موزامبیک) توانست به هندوستان برسد و گزارشی مفصلی از اهمیت این کشور به دربار پرتغال ارسال کرد. بدین ترتیب ، راه پرتغال برای دستیابی به هندوستان و جزایر و بنادر اقیانوس هند هموار شد و رابطه ای مستقیم بین هند و اروپا شکل گرفت. طولی نکشید که اجناس هندی در بازار های اروپا عرضه شد. در واقع هدف اصلی اروپایی ها برای آمدن به هند در زمینه امور تجاری بود اما از قرن نوزدهم به بعد به امور سیاسی تبدیل گردید.

در 13 دسامبر سال 1546 میلادی پرتغالی ها، از راه دریایی وارد هند شدند و نقاطی را در ساحل غربی هند و گجرات اشغال کردند. نیروهای حکمران گجرات با وجود داشتن ارتش بیشتر به دلیل این که اسلحه آتشین در اختیار نداشتند شکست خوردند.

در روز 25 نوامبر سال 1510 میلادی آلفونس دو آلبوکرک ، دریانورد و ماجراجوی پرتغالی بندرگوا در ساحل غربی هندوستان را تصرف کرد. 
بندر گوا پس از تصرف به مرکز امپراتوری استعماری پرتغال در جزایر هند شرقی و اقیانوس هند تبدیل گشت و پرچم پرتغال فراز این بندر که لقب «مارس پرتغال» را داشت، برافراشته بود. پرتغال تجارت وسیعی در این منطقه به راه انداخته بود که از شبه جزیره عربستان تا متصرفات این کشور در آسیای جنوب شرقی ادامه داشت.

نقشه ای از مناطق تحت تصرف پرتغال در هند

با این که پس از گذشت سال ها ، پرتغالی ها بسیاری از بنادری که به تصرف خود در آورده بودند را از دست دادند ، اما بندر گوا تا سال 1961 میلادی در تصرف پرتغالی ها باقی ماند چرا که سالازار ، دیکتاتور پرتغال حاضر به باز پس دادن بندر و شهر گوا به کشور مستقل هند نبود.

سرانجام جواهر لعل نهرو ، نخست وزیر هند توانست با توسل به زور ولی بدون خونریزی بندر گوا را باز پس بگیرد و به تسلط اروپایی ها در شبه جزیره هند خاتمه دهد.

نشان هند - پرتغال و نقش آن بر روی سکه