صنایع دستی

مقاله ها و دسته ها

  • نقاشیخط

    تعریف نقاشیخط به عنوان مکتبی نوپا و اصیل در هنر معاصر ایران شناخته می شود و خمیر مایه اصلی آن ، خط و خوشنویسی با تکیه بر وجه تصویرشان بوده و محتوای آثار در شکل و ظاهر بصری آن نشان داده می‌ شود ؛ بنابراین خوانا بودن عبارات ، کلمات و جملات هدف اصلی نبوده و هویت بخشی به آثار ، از عمده دلمشغولی های هنرمندان این مکتب است. نقاشیخط در واقع نقاشی کردن حروف و کلمات است که بیننده آن را خوشنویسی تلقی می‌کند هرچند که با روش‌ها و تکنیک‌های رایج در نقاشی به وجود آمده باشد. نقاشیخط ، اثر استاد علی...

  • حکاکی روی فلزهنر حکاکی روی فلز

    تعریف « حکاکی روی فلز » هنر خراشاندن و ایجاد نقش و نگار سطحی و کم عمق بر روی فلز می باشد که با ابزاری ساده و خراشنده و قلم های مختلف بر سطح کار انجام می پذیرد. فلز مورد استفاده حکاکی بر روی فلزاتی چون طلا ، نقره و مس انجام می شود اما بیشتر از فلز نقره برای این کار استفاده می کنند. محصولات حکاکی معمولا بر روی اشیایی که دارای ارزش ذاتی زیادی هستند انجام می شود ؛ به همین سبب هنرمندان ترجیح می دهند بیشتر از فلز نقره برای این کار استفاده کنند. حکاکی بر روی فلز نقره حکاکی اشیاء...

  • دواتگریدواتگری

    تعریف به ساخت ظروف و وسایل فلزی با فلزاتی همچون مس ، برنج ، نقره ، طلا ، ورشو و ... به روش سرد با استفاده از چکش کاری « دواتگری » می گویند. کلمه دواتساز و دواتگر از کلمه کهن نوشت افزاری به نام « دوات » که ترکیبی از جای مرکب و جای قلم و قلمتراش بوده ، گرفته شده است. مشخصه اصلی دواتگران این است که با فلزات کم بھا کار نمی کنند. از این رو به دواتگران «نقره کار» ھم می گویند. هنر-صنعت دواتگری در گذشته دواتگری صنعتی بزرگ بوده و صنعتگرانی بسیاری به این حرفه مشغول بودند. دواتگران با عناصر و...

  • ضریح سازیضریح سازی

    تعریف « ضَریحْ » ، صندوقِ مشبّکی از طلا ، نقره ، مس یا چوب است که بر روی مزار امام ، امامزاده یا بزرگان مذهبی نصب می کنند. در واقع محفظه یا اتاقک مکعب مستطیل شکلی است که فضای داخل مقبره را از اطراف جدا کرده است. ضریح کلمه ای عربی است که در فرهنگ عرب به معنای قبر و شکاف میانه قبر آمده می باشد ؛ اما در اصطلاح فارسی به معنای اتاقک ، صندوق ، سازه فلزی یا چوبی مشبکی است در اماکن متبرکه مورد استفاده قرار می گیرد. در لبنان به ضریح (در معنای رایج فارسی) «شبّاک» به معنای محصوره فلزی یا چوبی مشبک و در...

  • ترکه بافیترکه بافی ، ارغوان بافی ، مامبو بافی ، درج بافی

    ترکه بافی ، مروار بافی ، بامبو بافی ، ارغوان بافی ، چم بافی ، درج بافی ، همه از بافته های چوبی هستند که برای تهیه آن ها از الیاف ساقه های گیاهان و شاخه های درختان مختلفی همچون بید ، بید مرواری ، ارغوان و ... استفاده می شود و این که کدام نوع از مواد اولیه در اختیار باشد بستگی به این دارد که هنرمند در کدام منطقه از کشور به تولید بپردازد. به عنوان مثال در گیلان با به کار گیری ترکه های درخت بید مرواری به « مروار بافی » می پردازند. برای آشنایی بیشتر با این هنر ، به مقاله « مروار بافی » در بخش صنایع چوب...

  • چیق بافی ( چیغ بافی )چیق بافی ، چیت بافی ، چیخ بافی

    تعریف « چیق » وسیله ای بافته شده از نی می باشد که برای حصار سیاه چادرها و زیستگاه های عشایری مورد استفاده قرار می گیرد. مسکن عشایر « آلاچیق » نام دارد. به قسمت فوقانی یا سقف آن «آلا» می گویند که از موی بز بافته می شود و به آن سیاه چادر می گویند و دیواره آن «چیق» نام دارد. در اصطلاح محلی به آن «چیت» یا «چیخ» نیز گفته می شود. دست بافته ای شبیه حصیر است با این تفاوت که بر خلاف حصیر بافی که بدون طرح و نقش است در آن از نقوش سنتی و متنوعی استفاده می شود.  تاریخچه از آنجا که عشایر از آن برای...

  • قطاعی (کاغذ بُری)قطاعی (کاغذ بُری)

    تعریف «قطاعی» یا کاغذ بُری یکی از رشته های ظریف و زیبای صنایع دستی به شمار می رود که در آن هنرمند پس از طراحی بر روی کاغذی ساده یا رنگین ، نقش را با قیچی یا کارد مخصوص که به آن شفره می گویند از میان کاغذ در آورده و آن را بر زمینه ای به رنگ دیگر می چسباند. معادل قطاعی در زبان انگلیسی Paper cutting است ؛ اما با اصطلاحات Paper cuts ، Decoupe work نیز معادل سازی شده است. «قطعه» در لغت به معنی پاره ای یا تکه ای از چیزی می باشد و در ادبیات قطعه به شعری گفته می شود که از 2 تا 12 و گاه 20 بیت یا...

  • نقاشی لاکی (زیر لاکی)نقاشی لاکی ، نقاشی زیر لاکی

    تعریف نوعی نقاشی آبرنگ بر روی اشیای مقوایی (پاپیه ماشه) همچون قلمدان ، جلد کتاب ، قاب آینه ، رحل قرآن ، جعبه آرایش ، ورق بازی ، سینی و غیره که رویه آن با ماده جلادهنده (لاک) پوشانیده می شود. روند کار به طور خلاصه چنین است : نخست ، شی مورد نظر را با خمیر کاغذ و چسب و به کمک قالب های چوبین مخصوص می سازند (ممکن است سازنده خود نقاش باشد) سپس سطح شی را بوم سازی (زمینه سازی) می کنند تا آماده برای نقاشی شود. برای اجرای طرح از رنگماده محلول در آب استفاده می کنند. در پایان ، سطح نقاشی شده را با قشری ضخیم از...

  • پاپیه ماشه پاپیه ماشه ، روغنی سازی ، لاک کاری

    تعریف از صنایع دستی سنتی و زیبای ایران « پاپیه ماشه / Papier Mache » نام دارد که واژه ای فرانسوی می باشد. پاپیه به معنی کاغذ و ماشه به معنی مچاله کردن می باشد. شاید علت این نام گذاری کاربرد کاغذهای باطله در ساخت این اشیا می باشد. این اصطلاح به اشیا مقوایی که با مینیاتور روی آن تزئین و با لاک ویژه ای پوشش داده می شود گفته می شود. موضوعاتی که برای نقاشی بر روی این اشیا به کار گرفته می شد معمولا گل و مرغ ، تذهیب ، تشعیر ، صورت سازی ، منظره ، صحنه های بزم و رزم ، شکار ، مساجد و ابنیه ، داستان...

  • قانونقانون

    «قانون» از سازهای زهی-زخمه ای می باشد؛ دارای یک جعبه چوبی به شکل ذوزنقه است و به وسیله دو انگشت سبابه و مضراب نواخته می شود. عده ای بر این عقیده اند که اين ساز را فارابی اختراع کرده است ؛ برخی ديگر بر این باورند که منشاء این ساز ، خراسان بوده و در قرن 13 میلادی در موصل پدیدار گشته است ، اما هیچ کدام از این ها مستدل نیستند. اما به احتمال زیاد این ساز ، از شرق نزديک ، به اروپا راه پیدا کرده است. در این رابطه ، در کتاب «دراسه القانون» چاپ مصر ، نوشته مرتضی رضابک و محمود احمد الحنفی در مورد نام و تاریخچه...

محتوا

iwmf