صنایع فرش

« فرش » از نظر لغوی به معنای « هر چیز گستردنی » اعم از نمد ، حصیر ، قالی و نظیر آن می باشد. فرش ها یا زیر انداز های سنتی طیف گسترده ای از حصیر ، نمد ، انواع گلیم ، زیلو ، پلاس ، گبه و قالی را در بر می گیرند. 

با این که قالی مهم ترین و از شاخص ترین زیراندازهای سنتی می باشد اما پلاس و گلیم از قدمت بیشتری برخوردار می باشند.

با توجه به وضعیت دارهای گلیم بافی عشایر و مقایسه آن ها با دستگاه های ساده نساجی سنتی می توان چنین گفت که گلیم بافی قبل از پارچه بافی شکل گرفته و محققان گمان می کنند که  این دو هنر از سبد بافی و حصیر بافی که از زمان های بسیار گذشته در میان مردم رایج بوده الهام گرفته شده اند.

در ابتدا از گلیم به عنوان بالاپوش یا روانداز استفاده می کردند ، بعدها با تکامل و رواج تدریجی بافندگی و پارچه های گوناگون از آن برای زیر انداز و کف پوش استفاده شد.

یکی از روش های آشنایی با شیوه زندگی مردم در گذشته ، بررسی های زیر انداز های به جای مانده از آن ها می باشد.

قالی ایران ، نماینده سرگذشت فلسفه و هنر و اعتقادات مردم این سرزمین است و مجموعه ای از هزاران گره است که با صبر و حوصله  و ذوق و هنر است که ضمن ارزش والای هنری ، جنبه کاربردی نیز داشته است. قدیمی ترین قالی به دست آمده « قالی پازیریک » است که در سال 1949 میلادی (28-1327 ه.ش) توسط باستان شناسی روسی به نام رودنکو  کشف شده است. قدیمی ترین قالی به دست آمده از ایران بعد از قالی پازیریک ، از قرن دهم ه.ق به جای مانده ، دارای نقش لچک و ترنج است و توسط « غیاث الدین جامی » بافته شده است.

فرش ایران با تولید گسترده انواع قالی و قالیچه ، پلاس ، انواع گلیم ، زیلو ، گبه و ... بی شک صاحب متنوع ترین زیر انداز ها در جهان است.

تحقیق و گردآوری:

گروه کارشناسی ایران آنتیک

www.iranantiq.com

منابع

• تجلی نور در هنرهای سنتی ایران / حسین یاوری / انتشارات سوره مهر / سال 1384 / چاپ اول
• جایگاه فرش در هنر ، فرهنگ و اقتصاد / حسین یاوری / مجله رشد آموزش هنر سال 1383 / شماره 3